Үлгі

Қаріптер бойынша қазақ

Қазақ жазуының жүйелері көптеген қаріпте мүлде жоқ әріптерге сүйенеді. Төменде бірдей сөйлем әр қаріппен осы екі жүйенің — кирилл қазақ пен QazaqKey латынының — ішінде көрсетілген. Кирилл бағаны құлап, QazaqKey тұрғанын бақылаңыз.

Кирилл қазақ

ә қ ң ө ғ ү һ

cyrillic-ext керек. «Кириллі бар» деп саналатын қаріптердің көбі тек орыс тілін ғана қолдайды.

Ресми латын (2021)

ä ı ğ ñ ū ö ş ü

Сегізден астам Latin-Ext әріптері. Кеңейтілген жиынтығы жоқ дизайн қаріптерінде бұзылады.

QazaqKey

ä ñ ö ü

Тек төрт әріп, барлығы қарапайым Latin-1-ден. Әлдеқайда көп қаріпте оқылады — ал олар жоқ жерде де бұзылуы бірте-бірте өтеді.

Бір сөйлем, қаріп бойынша

Кирилл: Қазақ ғылымы мен өнері — жұмыс, үміт, шеберлік
Ресми: Qazaq ğylymy men önerı — jūmys, ümıt, şeberlık
QazaqKey (k): Kazak gylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
QazaqKey (q): Qazaq ğylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
  • Source Serif 4
    көрсетіледі

    осы сайт

    Кирилл
    Қазақ ғылымы мен өнері — жұмыс, үміт, шеберлік
    Ресми (2021)
    Qazaq ğylymy men önerı — jūmys, ümıt, şeberlık
    QazaqKey (k)
    Kazak gylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
    QazaqKey (q)
    Qazaq ğylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
  • Inter
    көрсетіледі
    Кирилл
    Қазақ ғылымы мен өнері — жұмыс, үміт, шеберлік
    Ресми (2021)
    Qazaq ğylymy men önerı — jūmys, ümıt, şeberlık
    QazaqKey (k)
    Kazak gylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
    QazaqKey (q)
    Qazaq ğylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
  • IBM Plex Sans
    көрсетіледі
    Кирилл
    Қазақ ғылымы мен өнері — жұмыс, үміт, шеберлік
    Ресми (2021)
    Qazaq ğylymy men önerı — jūmys, ümıt, şeberlık
    QazaqKey (k)
    Kazak gylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
    QazaqKey (q)
    Qazaq ğylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
  • Playfair Display
    қазақ бұзылады

    тек негізгі кирилл — қ ә ө ң резервке ауысады

    Кирилл
    Қазақ ғылымы мен өнері — жұмыс, үміт, шеберлік
    Ресми (2021)
    Qazaq ğylymy men önerı — jūmys, ümıt, şeberlık
    QazaqKey (k)
    Kazak gylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
    QazaqKey (q)
    Qazaq ğylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
  • Newsreader
    кирилл жоқ
    Кирилл
    Қазақ ғылымы мен өнері — жұмыс, үміт, шеберлік
    Ресми (2021)
    Qazaq ğylymy men önerı — jūmys, ümıt, şeberlık
    QazaqKey (k)
    Kazak gylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
    QazaqKey (q)
    Qazaq ğylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
  • Fraunces
    кирилл жоқ
    Кирилл
    Қазақ ғылымы мен өнері — жұмыс, үміт, шеберлік
    Ресми (2021)
    Qazaq ğylymy men önerı — jūmys, ümıt, şeberlık
    QazaqKey (k)
    Kazak gylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
    QazaqKey (q)
    Qazaq ğylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
  • Crimson Pro
    кирилл жоқ
    Кирилл
    Қазақ ғылымы мен өнері — жұмыс, үміт, шеберлік
    Ресми (2021)
    Qazaq ğylymy men önerı — jūmys, ümıt, şeberlık
    QazaqKey (k)
    Kazak gylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
    QazaqKey (q)
    Qazaq ğylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
  • Lato
    кирилл жоқ
    Кирилл
    Қазақ ғылымы мен өнері — жұмыс, үміт, шеберлік
    Ресми (2021)
    Qazaq ğylymy men önerı — jūmys, ümıt, şeberlık
    QazaqKey (k)
    Kazak gylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
    QazaqKey (q)
    Qazaq ğylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
  • Work Sans
    кирилл жоқ
    Кирилл
    Қазақ ғылымы мен өнері — жұмыс, үміт, шеберлік
    Ресми (2021)
    Qazaq ğylymy men önerı — jūmys, ümıt, şeberlık
    QazaqKey (k)
    Kazak gylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
    QazaqKey (q)
    Qazaq ğylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
  • Bebas Neue
    кирилл жоқ

    тақырыптық

    Кирилл
    Қазақ ғылымы мен өнері — жұмыс, үміт, шеберлік
    Ресми (2021)
    Qazaq ğylymy men önerı — jūmys, ümıt, şeberlık
    QazaqKey (k)
    Kazak gylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
    QazaqKey (q)
    Qazaq ğylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
  • Abril Fatface
    кирилл жоқ

    тақырыптық

    Кирилл
    Қазақ ғылымы мен өнері — жұмыс, үміт, шеберлік
    Ресми (2021)
    Qazaq ğylymy men önerı — jūmys, ümıt, şeberlık
    QazaqKey (k)
    Kazak gylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik
    QazaqKey (q)
    Qazaq ğylymy men öneri — zhumys, ümit, sheberlik

Кирилл бағанында қазақтың өз әріптері (қ ғ ө ү ұ) резервтікке ауысып немесе жоғалады. Ресми баған мұнда көрсетіледі — бұл жақсы қолдауы бар қаріптер — бірақ оның ı ğ ū ş әріптері Latin-Ext деңгейінен, яғни сұрыпталуын тастайтын премиум дизайн қаріптері қоспайтын деңгейден. Екі QazaqKey бағаны — күнделікті (k) мен анықтамалық (q) регистрлер: анықтамалық регистр дәлдік үшін (қ→q, ғ→ğ) шамалы қаріп тұрақтылығынан бас тартады.

QazaqKey мұнда да анығырақ

Қаріп қамтуынан бөлек, қалпына келтірілген глайд й → j сөздерді анық ұстайды, ал ресми әліпбидегі й → i оларды бұлдырлайды.

Кирилл
Енді дайын бол!
QazaqKey
Endi dajyn bol!
й → j — глайд ашық жазылады.
Ресми латын
Endı daiyn bol!
й → i — «daiyn» бұлдыр оқылады.

Төрт әріп пен сегіз

Толық Абай мәтіні бойынша есептелген. Әр қосымша әріп — оны жеткізуге тиісті бір қаріп.

QazaqKey · 4
ä ñ ö ü

Барлығы Latin-1. Жер бетіндегі іс жүзінде әр қаріпте бар.

Ресми латын · 8+
ä ı ğ ñ ū ö ş ü

ı ğ ū ş — Latin-Ext, яғни дизайн қаріптері жиі тастайтын деңгей.

«Танымал» қаріптердегі мәселе

Жоғарыдағы қазақты жақсы көрсететін қаріптер авторлары кеңейтілген жиынтықты қосқандықтан танымал — оларды танымал еткен дәл сол қамту. Дизайнердер шынымен қолданғысы келетін қаріптер (Klim, Commercial Type, Pangram Pangram сияқты үймердіктердің премиум дисплейлік гарнитуралары) жиі тек латынды жеткізеді. Онда тіпті ресми әліпбидің ı ğ ū ş әріптері тофуға айналады — ал QazaqKey Latin-1-нен алынатын ä ñ ö ü көрсетіле береді. Қамту екіұшты емес: қаріп әріпті қоса тұрып, оны көріксіз қосалқы деталь ретінде сала алады. QazaqKey ең аз әрі ең кең таралған әріптерді қажет ету арқылы бұл тәуекелді азайтады.

Тағы түрлендіргіш немесе салыстыру бетін қараңыз.